NATO Kuzey Atlantik Paktı veya Kuzey Atlantik Antlaşması olarak bilinen bir kuruluştur. 1949’da Nisan ayında imzalanmıştır. NATO’ya üye olan 28 ülke bulunmaktadır. Avrupa kıtasında bulunan üye ülkeler 26 taneyken Amerika Kıtasında yalnızca 2 tane üye ülke bulunur. İlk kurulduğunda 12 ülke üyeyken 2009 yılında bu sayı 28’e yükselmiştir.

North Atlantic Treaty Organization NATO kuruluşunun açılımıdır. NATO uluslararası Askeri İttifak olarak da adlandırılır. Bu örgütün dışında kalan diğer ülkelerden gelebilecek saldırılara karşı üye olan ülkelerin beraber savunma yapması ve birbirlerine destek olması amacıyla kurulmuştur. NATO’ya harcanan paralar dünya genelinde harcanan paranın yaklaşık yüzde 65’i gibi büyük bir kısmını oluşturmaktadır.

NATO’nun en önemli özelliğinden biri de antlaşmada da geçen, üye ülkelerden gelebilecek herhangi bir saldırıda bu saldırının tüm ülkelere yapılmış olmasıdır. NATO devletlerin barış ve güvenliğini de sağlamaktadır. NATO’ya üye olan ülkeler birbirlerine sosyal, kültürel ve askeri olarak destek olurlar. Bu ülkelerin ortak faydaları bulunmaktadır.

NATO Nasıl Kuruldu?

2 Dünya Savaşı’ndan sonra yaşanan bir takım olaylardan sonra NATO’nun kurulmasına karar verilmiştir. Ülkelerin savaş tecrübeleri, tek başına ayakta kalamama düşüncesi, gelişmeye başlayan teknoloji ve çeşitli silahların icadı ile düşünceler değişmeye ve var olmanın güçlüğü anlaşıldı.

Bu olaylardan sonra milli faydaları aynı veya benzer ülkelerin bir araya gelerek birbirlerine yardımda ve işbirliğinde bulunma kararı alınmak zorunda kaldı. Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 51. maddesi ile 16 maddelik bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşma 4 Nisan 1948 yılında yapılmıştır. Günümüze bakarsak en önemli ve en çok dikkat çeken NATO üyesi İzlanda’dır. Bunun sebebi ise NATO’ya üye olup ordusu bulunmayan tek ülke olmasıdır.

NATO Kurucu Üye Ülkeler

NATO’ya ilk kurulduğu yıl olan 1949’da yalnızca 12 ülke üye olmuştur. Bu ülkeler Danimarka, Portekiz, İtalya, Kanada, Hollanda, Letonya, Romanya, Birleşik Krallık, Litvanya, Slovenya, Slovakya,  Lüksemburg ve Norveç’tir. Danimarka’nın NATO üyeliği, Grönland ve Fareo Adaları ülkelerini de kapsar. İzlanda askeri gücü olmayan tek NATO ülkesidir. Fransa ise kurucu üye olmasına rağmen yüksek nükleer gücü yüzünden 1966 yılında örgütten ayrılmış ancak 2009 yılında tekrar üye olmuştur.

2000’den Önce NATO’ya Üye Olan Ülkeler

18 Şubat 1952 yılında Türkiye ve Yunanistan, Kore Savaşı’nda Amerika Birleşik Devletleri’nin yanında olması sebebiyle NATO’ya alınmıştır(İlk genişleme). Yunanistan, 1974 yılında Türkiye tarafından gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında NATO’dan ayrılmış ancak 1980 yılında tekrar üye olmuştur. 9 Mayıs 1955 tarihinde Almanya katılmıştır.

(İkinci genişleme) O dönem örgüte sadece Batı Almanya katılmıştır. Doğu Almanya ise Varşova Paktı’na katılmıştır. 1990 yılında, Almanya’nın birleşmesiyle, Almanya tümüyle NATO’ya üye olmuştur. NATO’nun üçüncü genişlemesi 30 Mayıs 1982 tarihinde İspanya’nın katılımıyla gerçekleşmiştir. 12 Mart 1999 tarihinde Çekya, Macaristan ve Polonya NATO’ya katılmıştır. (Dördüncü genişleme). Bu üç ülke NATO’ya katılmadan önce Varşova Paktı’na üyeydi. Ancak Sovyet Rusya’nın dağılmasıyla NATO’ya katıldılar.

2000’den Sonra NATO’ya Üye Olan Ülkeler

NATO’nun beşinci genişlemesi 29 Mart 2004 yılında 7 ülkenin katılımıyla gerçekleşmiştir. Bu ülkeler, Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya’dır. Bu 7 ülke hepsi Soğuk Savaş Dönemi’nde Varşova Paktı’na üyeydi. 1 Nisan 2009 tarihinde Arnavutluk ve Hırvatistan’ın NATO’ya katılımıyla altıncı genişleme gerçekleşmiş oldu.

Arnavutluk Soğuk Savaş Dönemi’nde Varşova Paktı’na üyeydi. Hırvatistan ise Yugoslavya’nın parçası olduğundan Bağlantısızlar Harekâtı’na katılmıştı. 5 Haziran 2017 tarihinde Karadağ da örgüte dâhil olmuştur.( Yedinci genişleme) Ve son olarak 27 Mart 2020’de Kuzey Makedonya katılmıştır.

Yorum Yapın

Yapılan Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış